WHAT'S NEW?

Steeds meer kinderen kampen al op zeer jonge leeftijd met stress. “Zeer verontrustend”, vindt Marjon Kuipers, oprichter van de Autismeacademie en zelfstandig gedragsanalist. “Niet alleen voor het hier en nu, maar ook voor later. De gevolgen kunnen een leven lang voelbaar blijven.” Kinderopvang en het onderwijs kunnen veel voor deze kinderen betekenen. “Creëer vooral  rustmomenten”, raadt Kuipers aan.”

Marjon Kuipers: “Jonge kinderen met veel stress zitten min of meer in de overlevingsmodus”

Kinderen ervaren steeds jonger al stress. De eerste negenjarige met een burn-out is inmiddels gesignaleerd, aldus Marjon Kuipers. Zelfs op het kinderdagverblijf zijn er al baby’s met stressgedrag. “Eigenlijk wel begrijpelijk als je ziet hoe kinderen binnengebracht worden. Sommigen hebben zelfs de nachtluier nog aan. Veel ouders redden het ‘s morgens niet, die komen al bellend binnen, leveren hun kind af om het in de avond na het eten weer op te halen. Zo’n jongetje of meisje heeft dus helemaal geen schakeltijd meer. Het gaat mee in de ratrace van de ouders. Een zorgelijke ontwikkeling.”

Tegennatuurlijk

Kuipers wijst erop dat de huidige maatschappelijke ontwikkeling hier debet aan is. “De prestatiedruk lig hoog en ouders zijn vaak tweeverdieners die alle ballen in de lucht moeten houden. Dit kan ten koste gaan van het opvoeden en verzorgen. Temeer daar van kinderen wordt verwacht dat ze veel dingen tegelijk doen, dus veel sociale contacten hebben, veel sporten, muziek beoefenen, et cetera. De lat ligt de laatste jaren steeds hoger. Zelfs de kleuterschool is niet langer toetsvrij, terwijl kinderen op die leeftijd nog helemaal niet geschikt zijn om te presteren. Ze moeten juist dan nog van alles leren ontdekken. Het is tegennatuurlijk om hun prestaties al zo vast te leggen. Er vallen dan kinderen uit de boot. Ook kan de stress gevolgen hebben voor het gedrag, denk aan boosheid, pesten en bijten.”

Rust creëren

Pedagogisch medewerkers spelen in de ogen van Kuipers een wezenlijke rol in het verminderen van de stress bij kinderen. “Zij kunnen dé factor zijn die rust en veiligheid bieden. Het is met name van belang om niet te veel prestaties van deze kinderen te verwachten. Zet de kinderen bijvoorbeeld niet allemaal tegelijk aan het kleuren of knutselen omdat het schema dat verlangt. Wees in plaats daarvan veel meer kindgericht bezig. Dit betekent vooral oog hebben voor wat een individueel kind nodig heeft.”

Ook helpt het als pedagogisch medewerkers en ouders bij kinderen met ongewenst (stress)gedrag inzicht krijgen in wat er nu precies bij het kind gebeurt. “Plus leren welke invloed alle zintuigelijke prikkels op gedrag hebben. En, belangrijker nog, wat je hier aan kunt doen.”

Coronacrisis

De coronaperiode is in dit verband best leerzaam wat stressgevoeligheid van zowel kinderen als ouders betreft. “Het ene kind bloeit helemaal op omdat er veel prikkels van opvang of school weg gevallen zijn, terwijl het andere kind juist erger gaat escaleren. In de eerste situatie kun je wel stellen dat het kind veel stress buitenshuis op doet en dat je dus heel gericht kunt gaan kijken waar de meeste winst te behalen valt. In de laatste situatie zou je met ouders kunnen kijken wat de grootste triggers zijn en hoe de dynamiek van ouders en kind op elkaar en op elkaars stressgedrag werkt.  We zijn allemaal ‘kuddedieren’ en hebben hoe dan ook invloed op elkaar. Soms is het een hele uitdaging om te ontdekken waar te beginnen. De huidige periode geeft daar een zeer helpende richtlijn in.”

Op 29 september verzorgt Marjon Kuipers over dit onderwerp een lezing tijdens het VROEG-webinar ‘Kinderopvang en Onderwijs voor het jonge kind’. Alle informatie over het programma en de deelnamemogelijkheden staat op de congreswebsite: klik hier

Overlevingsmodus

Kuipers wijst erop dat ook de omgeving in dit verband aandacht verdient. “Alles wat je zintuiglijk waarneemt is namelijk informatie. Jonge kinderen met veel stress zitten in de overlevingsmodus. Dit betekent dat zij heel gericht zijn op de signalen om hen heen. Dat is een neurobiologisch proces, waarbij je onbewust het gevoel hebt dat het gevaar bij wijze van spreken achter iedere grasspriet kan schuilen. Zo geeft zelfs een leidster met drukke kleding meer informatie door dan een collega met een effen T-shirt. Ook alles wat niet achter kastdeuren zit aan mappen, materiaal en dergelijke geeft signalen af. Verminder je die prikkels van buitenaf, dan maak je het direct aangenamer voor een gestrest kind.”

Kind klapt dicht

Stress bij zeer jonge kinderen heeft fikse gevolgen voor de ontwikkeling. “Stress zorgt ervoor dat we niet meer goed kunnen nadenken. Onder stress gaat het denkende deel van het brein, de neocortex, uit. In feite klapt een kind dan dicht, waardoor het bijna niet kan leren. Hierdoor ben je wellicht geneigd om druk op het prestatiegebeuren te zetten, maar dat heeft juist een averechts effect. Daar komt bij dat iedere seconde stress het immuunsysteem ondermijnt. Op het moment dat een kind in de overlevingsmodus zit, gaat alle energie daar naar toe. De spierspanning wordt groter en er gaat meer bloed in je systeem in omloop. Gevolg is dat de afweer op dat moment nihil is en gestreste jonge kinderen veel ziekteklachten krijgen. Denk aan hoofdpijn-, buikpijn- of spierspanningsklachten. Is de stress langdurig dan liggen allerlei ziekten op de loer. Dat is dus best zorgelijk.”

Lezing op 29 september

Op 29 september vertelt Marjon Kuipers tijdens het online congres ‘Maatwerk in Kinderopvang en Onderwijs voor het jonge kind’ veel meer over het omgaan met stress op jonge leeftijd. “De lezing verzorg ik samen met Ingrid de Jong. “We gaan dan ook in op hoe je emoties, stress en stressgedrag bij het jonge kind én bij jezelf leert herkennen en managen. Dit doen we onder meer aan de hand van filmpjes van  jonge kinderen met veel stress. Verder geven we concrete handreikingen om deze kinderen zo goed mogelijk te begeleiden in kinderopvang en onderwijs.”

Emotieherkenning bij autisme middels FACS (Facial Action Coding System)

Geplaatst op 7 juni 2020 door Marjon Kuipers

Onlangs deed ik voor mijn studie Communication, Behaviour and Credibility Analysis aan The Emotional Intelligence Academy | Manchester Metropolian University in Engeland een klein onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van FACS bij emotieherkenning en autisme. In het veld van emotieherkenning, stress en de werking van het brein is FACS een zeer feitelijk instrument. Dit in tegenstelling tot “ik denk, of ik voel” dat ik een bepaalde emotie waarneem. Binnen de Autismeacademie en FEMProfiling zien wij een breed scala aan toepassingen en leiden wij daar ook in op. Onze collega Ingrid de Jong is een van de weinige officiële FACS coders en daarmee hebben wij deze unieke kennis in huis.

Facial Action Coding System (FACS)

The main purpose of this paper is to outline a theoretical framework in which to describe the origin and the history of the Facial Action Coding System (FACS) and how it can be beneficial to people with autism spectrum disorder. In this article a description of the basis of the Facial Action Coding System is given and furthermore the relationship with the basic human emotions is highlighted. Subsequently, the significance of the field of emotion recognition in people with autism spectrum disorder will be addressed. The opposing scientists and the ones who advocate Facial Action Coding System are also being acknowledged by means of comparing different theories. Finally, a recommendation is made for additional research into emotion recognition and to develop a method for emotion recognition that would benefit people with autism spectrum disorder.

Introduction

Elaborating on the work of Charles Darwin (Darwin, 1872), Paul Ekman conducted research on emotions worldwide in 1955. Ekman linked universal facial expressions to the basic emotions (Ekman, 1975; Ekman, 2004). Darwin’s The Expression of the Emotions in Man and Animals continues to form the basis for research into facial expressions and the emotional lives of humans and animals (Darwin & Lakmaker, 2009). Darwin stated that facial expressions for specific emotions are both universally and biologically determined. Darwin was the first to state that the facial expressions not only display emotions but also serve to protect the individual. According to Darwin, emotions are directly related to survival; an emotion can arise quickly and then only last for a few seconds. Three laws apply for the survival of any species, including humans; Will it eat me? Can I eat it? Can I use it for reproduction? Ekman found that regardless of language or culture, facial expressions of emotions remain constant (Ekman & Friesen, 1986; Ekman et al., 1969). According to Ekman, facial expressions are not taught but rather generated by the neurobiological systems, where there is a hereditary transfer of what was essential for survival in the past (Capel, 2018). Ekman proved that all emotions always appear in facial expressions to a greater or lesser extent (Ekman et al., 1987).

The Facial Action Coding System (FACS)
Ekman and Friesen, elaborating on the work of Swedish researcher Hjortsjö (1969), described 43 facial muscles that together form a large number of facial expressions. Ekman and colleagues identified as many as 10,000 combinations of facial expressions, with about 3,000 combinations associated with an emotion. Ekman and Friesen labelled the combinations of cooperating facial muscles Action Units and developed a coding system. They called it the Facial Action Coding System (FACS; Ekman, 2003b, 2003a; Ekman and Rosenberg, 2005; Ekman & Friesen, 1986). The Action Units represent expressions based on the seven universal emotions: anger, disgust, fear, sadness, surprise, contempt and joy (Ekman, 1992; Ekman, 2004). According to Ekman and colleagues, emotions are unconsciously; therefore, FACS is a reliable instrument for coding and analysis  individual facial muscle movements and facial expressions. Ekman and Friesen found that macro and micro expressions, as well as their intensity levels, are visible in the face. The intensity level is coded using the letters A, B, C, D and E, where A denotes the lowest intensity and E denotes the highest intensity. It is also possible to analyse when an emotion starts (onset), when it is at its strongest (apex) and when it weakens again (offset). The letters L (left) and R (right) are used to indicate the side of the face that a one-sided expression is observed on (Ekman & Friesen, 1986; Ekman et al., 2002; Jia et al., 2018).

Analysis of the FACS system
The face is a valuable source of information. The face can give observable information about gender, race and age. Research shows that the face provides even more reliable information than speech (Posamentier & Abdi, 2003; Matsumoto et al., 2008; Freitas-Magalhães, 2013). Facial expressions play a vital role in communication between people, especially regarding emotional states (Darwin, 1872; Kohler et al., 2004). Researchers have shown that facial expressions are important for human survival and reproduction. This demonstrates that facial expressions are innate and, thus, have a biological origin (Öhman & Dimberg; 1984; Fridlund, 2014). Unlike the muscles of the body, which are attached to bones and joints, the facial muscles are attached to skin and move facial skin tissue by tightening or relaxing. These movements are largely automatic and related to the experience of emotions (Fridlund, 2014). Ekman and colleagues also found that many facial expressions are not culture-, gender- or age-dependent (Ekman & Friesen, 1986; Ekman, 1975, 1992, 2004; Ekman & Rosenberg, 1998). FACS is based on the assumptions that emotions and the associated muscle contractions are universal and can be perceived by the senses. Therefore, the coding system can be regarded as a reliable instrument. Later research showed that people can also exercise control over their facial muscles to simulate expressions of emotions that they do not feel (DePaulo, 1992; Ekman, 1992). The researchers Tassinary and Cacioppo (1992) found that people can also feel emotions without showing facial expressions. However, this outcome was contested by Ekman (1992, 2003), who argued that the signal value of emotions is vital for survival from an evolutionary point of view. Ekman then argued that emotional expressions are the result of spontaneous muscle contractions driven by unconscious brain responses to emotional stimuli (Ekman, 2002, 2006). Although there are people who can exercise control over their facial muscles, according to Ekman most people are unable to do this with all of the muscles needed to show the combinations associated with the various emotions simultaneously (Ekman, 1993, 2002, 2006). An example of this is the difference between a Duchenne and non-Duchenne smile (Mattson, 2013). A Duchenne smile puts stress on the cartilage muscle (zygomaticus major; Praba & Venkatramaniah, 2015) and the orbicular muscle of the eye (orbicularis oculi muscle; Moerer et al., 2005). The cartilage muscle can be contracted voluntarily, but the eye circuit muscle cannot (Ekman et al., 1980; Ekman & Friesen, 1982; Ekman, 1993, 2003b; Fox & Davidson, 1987).

Further research shows that forced facial expressions are more often asymmetrical and last longer than real, spontaneous expressions (Ekman et al., 2002; Skinner & Mullen, 1991). Some studies argue against the universal expression of emotions (Frijda, 1953, 2005, 2017). Frijda states that the face shows a ‘state of action readiness’ in interaction. Frijda assumes a particular affinity with specific emotions in a certain context (Frijda & Tcherkassof, 1997; Frijda & Sundararajan, 2007; Ridderinkhof, 2017). Russel (1997) is sceptical of the theory of Ekman. In his bi-dimensional model, Russel shows that people refer to each other’s faces based on the dimensions of arousal and valence, instead of emotions (Russell, 1997; Russell et al., 2013). The Dutch professor Agneta Fischer states that the relationship between the Action Units and emotions is weak. She also disputes Fridlund’s idea that emotions have a social function. Research by Fischer and colleagues shows that emotions are inextricably linked to specific contexts (Fischer et al., 1999; Fischer & Roseman, 2007; Hess & Philippot, 2007). As an example, Fischer cites that the winners of Olympic medals had facial expressions that Ekman categorises as anger or fear, even though the athletes indicated that they were cheering and experiencing joy and did not recognise any other emotion in themselves at the time. Furthermore, Fischer states that emotion recognition and interpretation are a combination of factors that determine what is visible in the face, whereby the rest of the body also provides essential information to come to an excellent analysis (Philippot et al., 1999; Hess et al., 1998).

Emotion recognition and the brain
In addition to the muscle contractions, which occur in specific combinations and certain emotions, neurological research has shown unmistakable brain activity in the amygdala when someone produces facial expressions. The amygdala shows activity for expressions generated by emotions but not for forced expressions. As a result, not only can emotional expressions be recognised perceptually but they are also measurable (Ekman, 2000, 2003a; Kahn, 1966; Dolan & Vuilleumier, 2006; Tassinary & Cacioppo, 1992; Etkin et al., 2006). The amygdala is the part of the brain where the emotions are generated. The amygdala is situated in the area referred to as the emotional sentinel. In case of danger, the limbic system of the brain directs survival behaviours through emotions that make us act by fighting, fleeing or freezing (Dispenza, 2014, 2019; Kolk, van der, 2016; Levine & Majoor, 2015; Ogden & Fisher, 2015).

Emotion recognition and autism
Autism is a developmental disorder that affects social functioning, behaviour and cognition (Delfos, 2003; Frith & Mira, 1992; Vermeulen, 1999). People with autism perceive the world differently, compared to people without autism, and teach themselves various coping strategies (Horwitz, 2004; Kern et al., 2007; Vermeulen, 1999). People with autism tend to perceive information sharply and factually (Bogdashina, 2006; Vermeulen, 2009).People with autism experience difficulties in recognising emotions in themselves and others. These difficulties affect social interactions in relationship and work contexts (Harms et al., 2010; Frith, 2009; Golan et al., 2006). Because of the abilities of people with autism to perceive sharply and factually, they can sense a diversity of facial expressions in their conversation partners. Not knowing how to respond to this visual information often results in clumsy and inappropriate behaviour (Buitelaar et al., 1999; Vermeulen, 2009; Bogdashina, 2004). In socio-emotional development programs, children and adults with autism learn about emotions through trainings and role-playing. These training courses often take place in clinical settings; as a result, participants do not acquire sufficient skills to apply what they have learned outside of these training contexts (Boeve Sleeuwen, 2008; Dekker et al., 2014). Underneath the generation of emotions and the associated expressions lies a biological basis, which can be encoded using the FACS system. The FACS system, therefore, offers opportunities for people with autism to recognise emotions based on accurate perceptions and to apply them independently of a particular context.

Conclusion
The actual perception of expressions using observable emotions, which can be displayed in Action Units, offers people with autism a method of emotion recognition. The FACS system offers opportunities for people with autism to recognise emotions based on actual perception and to apply them independently of context. The pure perception of facial expressions, the link to one or more of the seven universal emotions and the clarity of intensity gives people with autism insights into the process of emotion recognition in themselves and others. The idea is that an emotion recognition methodology, with explanations of the functions of emotions and a suitable set of questions, will at least enable more understanding and better social relationships for people with autism with regular to high levels of intelligence. A challenge here is the limited number (approximately 500) of FACS practitioners worldwide who can potentially transfer this knowledge. Another challenge is that emotion recognition and interpretation using FACS has little or no prominence in the field of mental health. Further research regarding emotion recognition through accurate perceptions, the applications of the Facial Action Coding System and the benefits of this system for people with autism are recommended.

May 2020
Marjon Kuipers

References

Bogdashina, O. (2004). Waarneming en zintuiglijke ervaringen bij mensen met autisme en aspergersyndroom. Verschillende ervaringen, verschillende werelden (Fontys-OSO-reeks, nr. 11). Antwerpen, België: Garant.

Bogdashina, O. (2006). Communicatiekwesties bij autisme en syndroom van asperger (1ste editie). Antwerpen, België: Garant

Buitelaar, J. K., Van der Wees, M., Swaab, H., & Van der Gaag , R. (1999). Theory of mind and emotion-recognitionfunctioning in autistic spectrum disorders and in psychiatric control and normal children. Development and Psychopathology11(1), 39–58. https://doi.org/10.1017/s0954579499001947

Capel, P. (2018). Het Emotionele DNA (10de editie). Bussum , The Netherlands: K.Pl Education.

Darwin, C. (1872). The Expression of the Emotions in Man and Animals. London, UK: John Murray.

Darwin, C., & Lakmaker, F. (2009). Het uitdrukken van emoties bij mens en dier. Amsterdam, Nederland: Nieuwezijds.

Darwin, C. R. (2000). Over het ontstaan van soorten / druk 1. Amsterdam, Nederland: Nieuwezijds.

Dekker, V., Nauta, M. H., Mulder, E. J., Timmerman, M. E., & de Bildt, A. (2014). A randomised controlled study of a social skills training for preadolescent children with autism spectrum disorders: generalization of skills by training parents and teachers? BMC Psychiatry14(1), 189–210. https://doi.org/10.1186/1471-244x-14-189

Delfos, M. F. (2003). Een Vreemde Wereld (1ste editie). Amsterdam, Nederland: SWP.

DePaulo, B. M. (1992). Nonverbal behavior and self-presentation. Psychological Bulletin111(2), 203–243. https://doi.org/10.1037/0033-2909.111.2.203

Dimberg, U., & Öhman, A. (1996). Behold the wrath: Psychophysiological responses to facial stimuli. Motivation and Emotion20(2), 149–182. https://doi.org/10.1007/bf02253869

Dispenza, D. (2014). You Are the Placebo. New York, Verenigde Staten: Penguin Random House.

Dispenza, J. (2019). Becoming Supernatural: How Common People Are Doing the Uncommon (2de editie). Carlsbad, US: Hay House Inc.

Dolan, R. J., & Vuilleumier, P. (2006). Amygdala Automaticity in Emotional Processing. Annals of the New York Academy of Sciences985(1), 348–355. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2003.tb07093.x

Ekman , P., & Friesen, W. (1986). Universals-And-Cultural-Differences-In-The-Judgment-Of-Facia. Geraadpleegd van https://www.paulekman.com/wp-content/uploads/2013/07/Universals-And-Cultural-Differences-In-The-Judgment-Of-Facia.pdf

Ekman, P. (1975). Unmasking the Face: A Guide to Recognizing Emotions from Facial Clues. (A Spectrum book) (4th Printing druk). Upper Sadle River New Jersey, US: Prentice Hall Direct.

Ekman, P. (1992). An argument for basic emotions. Cognition and Emotion6(3–4), 169–200. https://doi.org/10.1080/02699939208411068

Ekman, P. (2003). Gegrepen Door Emoties (1ste editie). Amsterdam, Nederland: Nieuwezijds.

Ekman, P. (2004). Emotions Revealed (New ed). Zaltbommel, Nederland: Van Harem Publishing.

Ekman, P. (2006). Darwin, Deception, and Facial Expression. Annals of the New York Academy of Sciences1000(1), 205–221. https://doi.org/10.1196/annals.1280.010

Ekman, P., Ekman, O., Davidson, W., & Davidson, R. (1994). The Nature of Emotion. Oxford, Verenigd Koninkrijk: Oxford University Press.

Ekman, P., & Friesen, W. V. (1975). Unmasking the Face. Upper Saddle River, NJ, Verenigde Staten: Prentice Hall.

Ekman, P., Friesen, W. V., & Hager, J. C. (2002). The Manual of Facial Action Coding System . Salt Lake City, US: Research Nexus division of Network Information Research Corporation.

Ekman, P., Friesen, W. V., O’Sullivan, M., Chan, A., Diacoyanni-Tarlatzis, I., Heider, K., … Tzavaras, A. (1987). Universals and cultural differences in the judgments of facial expressions of emotion. Journal of Personality and Social Psychology53(4), 712–717. https://doi.org/10.1037/0022-3514.53.4.712

Ekman, P., Roper, G., & Hager , K. C. (1980). Deliberate facial movement. Child Development, 51, 886-891. Child Development51, 886–891. Geraadpleegd van https://www.paulekman.com/wp-content/uploads/2013/07/Deliberate-Facial-Movement.pdf

Ekman, P., & Rosenberg, E. L. (1998). What the Face Reveals: Basic and Applied Studies of Spontaneous Expression Using the Facial Action Coding System (FACS) (Series in Affective Science) (1ste editie). Oxford, UK: Oxford University Press.

Ekman, P., Sorenson, E. R., & Friesen, W. V. (1969). Pan-Cultural Elements in Facial Displays of Emotion. Science164(3875), 86–88. https://doi.org/10.1126/science.164.3875.86

Etkin, A., Egner, T., Peraza, D. M., Kandel, E. R., & Hirsch, J. (2006). Resolving Emotional Conflict: A Role for the Rostral Anterior Cingulate Cortex in Modulating Activity in the Amygdala. Neuron51(6), 871–882. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2006.07.029

Fischer, A. H., & Roseman, I. J. (2007). Beat them or ban them: The characteristics and social functions of anger and contempt. Journal of Personality and Social Psychology93(1), 103–115. https://doi.org/10.1037/0022-3514.93.1.103

Fischer, A., Manstead, A., & Jacobs, C. (1999). Social Motives, Emotional Feelings, and Smiling. Cognition & Emotion13(4), 321–345. https://doi.org/10.1080/026999399379212

Fox, N. A., & Davidson, R. J. (1987). Electroencephalogram asymmetry in response to the approach of a stranger and maternal separation in 10-month-old infants. Developmental Psychology23(2), 233–240. https://doi.org/10.1037/0012-1649.23.2.233

Freitas-Magalhães, A. (2013). Facial Expression of Emotion: From Theory to Application. Lissabon, Portugal: Escrytosed. Autor.

Fridlund, A. J. (2014). Human Facial Expression (1ste editie). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press.

Frijda, N. H. (1953). The understanding of facial expression of emotion. Acta Psychologica9, 294–362. https://doi.org/10.1016/0001-6918(53)90021-3

Frijda, N. H. (2005). De Emoties (6de editie). Amsterdam, Nederland: Bert Bakker.

Frijda, N. H. (2017). The Laws of Emotion. Abingdon, Verenigd Koninkrijk: Taylor & Francis.

Frijda, N. H., & Sundararajan, L. (2007). Emotion Refinement: A Theory Inspired by Chinese Poetics. Perspectives on Psychological Science2(3), 227–241. https://doi.org/10.1111/j.1745-6916.2007.00042.x

Frijda, N. H., & Tcherkassof, A. (1997). Facial expressions as modes of action readiness. The Psychology of Facial Expression, 78–102. https://doi.org/10.1017/cbo9780511659911.006

Frith, C. (2009). Role of facial expressions in social interactions. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences364(1535), 3453–3458. https://doi.org/10.1098/rstb.2009.0142

Frith, U., & Mira, M. (1992). Autism and Asperger Syndrome. Focus on Autistic Behavior7(3), 13–15. https://doi.org/10.1177/108835769200700302

Golan, O., Baron-Cohen, S., Hill, J. J., & Rutherford, M. D. (2006). The ‘Reading the Mind in the Voice’ Test-Revised: A Study of Complex Emotion Recognition in Adults with and Without Autism Spectrum Conditions. Journal of Autism and Developmental Disorders37(6), 1096–1106. https://doi.org/10.1007/s10803-006-0252-5

Harms, M. B., Martin, A., & Wallace, G. L. (2010). Facial Emotion Recognition in Autism Spectrum Disorders: A Review of Behavioral and Neuroimaging Studies. Neuropsychology Review20(3), 290–322. https://doi.org/10.1007/s11065-010-9138-6

Hess, U., & Philippot, P. (2007). Group Dynamics and Emotional Expression. Cambridge, Verenigd Koninkrijk: Cambridge University Press.

Hess, U., Philippot, P., & Blairy, S. (1998). Facial Reactions to Emotional Facial Expressions: Affect or Cognition? Cognition & Emotion12(4), 509–531. https://doi.org/10.1080/026999398379547

Hjortsjö, C. H. (1969). Man’s face and mimic language (Vol. 1969). Lund, Sweden: Studentlitteratur.

Horwitz, E. (2004). Autisme spectrum stoornissen bij normaal begaafde volwassenen (3de editie). Assen, Nederland: Koninklijke Van Gorcum.

Jia, X., Ben, X., Yuan, H., Kpalma, K., & Meng, W. (2018). Macro-to-micro transformation model for micro-expression recognition. Journal of Computational Science25, 289–297. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2017.03.016

Kahn, E. A. (1966). On Facial Expression. Neurosurgery12(CN_suppl_1), 9–22. https://doi.org/10.1093/neurosurgery/12.cn_suppl_1.9

Kern, J. K., Trivedi, M. H., Grannemann, B. D., Garver, C. R., & Johnson, D. G. (2007). Sensory correlations in autism. Autism11(2), 123–134. https://doi.org/10.1177/1362361307075702

Kohler, C. G., Turner, T. H., Gur, R. E., & Gur, R. C. (2004). Recognition of Facial Emotions in Neuropsychiatric Disorders. CNS Spectrums9(4), 267–274. https://doi.org/10.1017/s1092852900009202

Levine, P., & Majoor, H. (2015). De tijger ontwaakt. Haarlem, Nederland: Gottmer.

Liekens, P. (2010). Emoties en angsten. Culemborg, Nederland: Van Duuren Media.

Matsumoto, D., Seung Hee Yoo, A., & Fontaine, J. (2008). Mapping Expressive Differences Around the World. Journal of Cross-Cultural Psychology39(1), 55–74. https://doi.org/10.1177/0022022107311854

Mattson, W. (2013). Darwin’s Duchenne: Eye Constriction during Infant Joy and Distress. PLoS ONE8(11), 1–100. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0080161

McAndrew, F. T. (1986). A Cross-Cultural Study of Recognition Thresholds for Facial Expressions of Emotion. Journal of Cross-Cultural Psychology17(2), 211–224. https://doi.org/10.1177/0022002186017002005

Moerer, O., Bittner, J., Hinz, J., & Sydow, M. (2005). Neuromuskuläre Wirkzeiten von Rocuronium am Diaphragma, Musculus adductor pollicis und orbicularis oculi in zwei Altersgruppen. ains · Anästhesiologie · Intensivmedizin · Notfallmedizin · Schmerztherapie40(4), 217–224. https://doi.org/10.1055/s-2005-861037

Ogden, P., & Fisher, J. (2015). Sensorimotor Psychotherapy: Interventions for Trauma and Attachment (Norton Series on Interpersonal Neurobiology). New York, US: W. W. Norton.

Philippot, P., Feldman, R. S., Coats, E. J., Manstead, A., & Oatley, K. (1999). The Social Context of Nonverbal Behavior. Cambridge, Verenigd Koninkrijk: Cambridge University Press.

Posamentier, M. T., & Abdi, H. (2003). Processing Faces and Facial Expressions. Neuropsychology Review13(3), 113–143. https://doi.org/10.1023/a:1025519712569

Praba, M. A., & Venkatramaniah, C. (2015). STUDY ON THE OCCURRENCE OF DOUBLE OR BIFID ZYGOMATICUS MAJOR: A MUSCLE OF FACIAL EXPRESSION. International Journal of Anatomy and Research3(3), 1351–1353. https://doi.org/10.16965/ijar.2015.234

Ridderinkhof, K. R. (2017). Emotion in Action: A Predictive Processing Perspective and Theoretical Synthesis. Emotion Review9(4), 319–325. https://doi.org/10.1177/1754073916661765

Russell, J. A. (1994). Is there universal recognition of emotion from facial expression? A review of the cross-cultural studies. Psychological Bulletin115(1), 102–141. https://doi.org/10.1037/0033-2909.115.1.102

Russell, J. A., Fernández-Dols, J., Manstead, A., Sr, & Wellenkamp, J. C. (2013). Everyday Conceptions of Emotion: An Introduction to the Psychology, Anthropology and Linguistics of Emotion (Nato Science Series D: Book 81) (1995ste editie). Houten , The Netherlands: Springer.

Skinner, Ma., & Mullen, B. (1991). Facial asymmetry in emotional expression: A meta-analysis of research. British Journal of Social Psychology30(2), 113–124. https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1991.tb00929.x

Tassinary, L. G., & Cacioppo, J. T. (1992). Unobservable Facial Actions and Emotion. Psychological Science3(1), 28–33. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1992.tb00252.x

van Boeve Sleeuwen, L. (2008). Begeleiding van kinderen en jongeren met autisme – van onderzoek naar praktijk. Kind & Adolescent Praktijk7(4), 192–193. https://doi.org/10.1007/bf03076727

van der Kolk, B. (2016). Traumasporen (1ste editie). Amsterdam , The Netherlands: Uitgeverij Mens!

Vermeulen, P. (1999). Buiten reeks – Brein bedriegt (2de editie). Berchem, Belgie: Epo, Uitgeverij.

Vermeulen, P. (2009). Autisme als contextblindheid (1ste editie). Leuven, België: Acco.

FEMPROFILING GAAT INTERNATIONAAL

28 mei 2020 geven we een webinar over emoties en non-verbale communicatie aan de afdeling psychologie van de Khazar universiteit in Baku, Azerbeidzjan.

Volwassenen met autisme kunnen wel complexe emoties herkennen. Een bericht van vorig jaar in GGZ nieuws nav een wetenschappelijk onderzoek. https://lnkd.in/eacb7RT

Duh........ Mensen met autisme zijn over het algemeen juist bijzonder goed in het waarnemen van minimal cues en daardoor ook bijzonder goed in het waarnemen van emoties. Want emoties zie je aan de buitenkant. Ons gezicht alleen al heeft 43 spieren die per emotie zorgen voor een bepaalde expressie. Omdat aan mensen met autisme bijna nooit uitgelegd wordt hoe en waaraan je emoties kunt herkennen worden de veranderingen in het gelaat van een gesprekspartner wel waargenomen, maar het niet kunnen duiden levert vaak verwarring en extra prikkels op. De meest effectieve manier is dan het afsluiten voor deze prikkels. En dan kan het maar zo lijken dat mensen met autisme niets met emoties kunnen. Wij vinden het een absolute must om, daar waar het niet vanzelf gaat, een gedegen onderbouwing te geven over waar emoties toe dienen, hoe je ze kunt herkennen, erkennen en kunt managen. Emotieherkenning is een onderdeel in de trainingen bij de Autismeacademie en bij FEMProfiling.

Bij de Autismeacademie geven wij de FEMprofiling/gedragsanalyse training als onderdeel van de Autismevriendelijke CoachMaster. Wij zijn de enige opleiders op het gebied van autisme met dit unieke programma. Want het lichaam vertelt veel en liegt nooit.... Met deze skills verkrijg je veel meer en adequatere informatie dan met een regulier gesprek. En wat zo mooi is; onze cursisten met autisme blijken hier van nature al erg goed in te zijn.

Het programma voor het 5e echtscheidingscongres is bekend. Wij verzorgen de deelsessie "Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet". Dat een scheidingssituatie stress oplevert voor kinderen is bekend. Maar hoe werkt stress precies en wat betekent dat voor hen? Hoe kun je een overprikkeld kind begrijpen zonder een woord te wisselen? En op welke zes communicatiekanalen let een gedragsanalist? Maak kennis met profiling en de meerwaarde die dit kan bieden tijdens een emotioneel beladen gesprek! Deze deelsessie is geschikt voor alle professionals, die werken met kinderen (plus hun ouders) voor, tijdens en na een echtscheiding.

https://lnkd.in/ewDZ5Dv

Zaterdag 30 november gaven een de training pestpeuters en bijtkleuters aan de enthousiaste leidsters van kinderdagverblijf Happy Kids in Almere. Wat een gave plek!

De college reeks "Interventies voor een veilige samenleving" staat online. Wij verzorgen college 6 Daderprofilering. "Voorkomen onterechte beschuldigingen" Een onterechte beschuldiging maakt veel kapot. Ook al weet je dat je iets niet gedaan hebt, het feit dan anderen je niet geloven maakt je kwetsbaar levert veel stress op. In dit college gaan wij in op de werkwijze van profilers/gedragsanalisten en de betrouwbaarheid van profiling tegenover de mythe van de snelle leugendetectie. Voor de hele brochure https://lnkd.in/evUJHeK

Een special over scheiden en kinderen in echtscheiding. Wij schreven een artikel over stress bij jonge kinderen in een scheidingssituatie.

Dinsdag 5 november 2019 was Ingrid spreker tijdens het jaarcongres Leve het Jonge Kind. Hoe gaaf als je van de organisatie hoort dat de deelsessie die je gaat verzorgen het maximaal aantal deelnemers heeft bereikt. Hoe gaaf dat er zelfs nog meer geïnteresseerden naar je presentatie komen luisteren dan zich hebben ingeschreven, waardoor er creatief moet worden omgegaan met de zitplekken. Hoe gaaf dat in plaats van een middagdip de ruimte wordt gevuld met energie van leergierigheid. Hoe gaaf dat wij onze kennis over stress bij het jonge kind mochten delen met al deze toegewijde professionals… Echt zo gaaf! 

15 november geven wij in Utrecht de masterclass micro expressie en lichaamstaal bij autisme. Kijk voor meer informatie en aanmelding op de site van de autismeacademie.

15 oktober 2019 gaven wij in het kader van de week van de mediation een presentatie op het NMV Event "it's all in the family" over autisme binnen mediation. Mediation bij scheidingen is voor veel mensen spannend maar voor sommige mensen nog net even wat meer. We hebben gesproken over welke invloed stress/overprikkeling en emoties hebben op het mediationproces. Hoe je dit als mediator herkent en wat een goede attitude is als mediator bij kwetsbare doelgroepen.

 

25 september 2019 - Bubbelend en bruisend kwamen wij terug uit Manchester. Wat een ontzettende eer om samen deel uit te mogen maken van een internationale groep van gedreven studenten uit 17 landen en de komende twee jaar onderzoek te doen naar emoties gedrag lichaamstaal microexpressie linguïstiek profiling stress autisme adhd add hechting EIA Emotional Intelligence Academy Manchester Metropolitan University MSc CBCA

 

JAARCONGRES LEVE HET JONGE KIND OP 5 NOVEMBER 2019

Tijdens dit congres verzorgen wij een masterclass:

PESTPEUTERS EN BIJTKLEUTERS

Thema: Gedrag
Werkvorm: (Interactieve) presentatie.
Leerdoelen: Inzicht in wat stress is en hoe het brein werkt, kennis van stressresponse mechanismen, interventies en tools bij het omgaan met stress bij jonge kinderen (direct toepasbaar in de praktijk)
Voor Wie?: Leiders en medewerkers van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen of leerkrachten in primair onderwijs.
Leeftijdscategorie: Alle jonge kinderen (0-6 jaar)

Stress is volop aanwezig in onze maatschappij. Kinderen ervaren steeds jonger al een stressbelasting. Dit uit zich altijd in gedrag, denk bijvoorbeeld aan boze kinderen, pestpeuters en bijtkleuters. Uit onderzoeken blijkt hoe de jongste kinderen omgaan met stress bepalend is voor hoe zij in hun latere leven in staat zijn hun emoties en stressbelasting te hanteren. Het is dus zaak hier al vroeg op te interveniëren en stresshantering te stimuleren. Naast het feit dat kinderen stress ervaren, ervaren ook hun ouders, begeleiders en leerkrachten stress. In de dagelijkse interactie beïnvloeden we elkaar hierin ongemerkt ook. Stress is besmettelijk. Het zorgt dat we niet meer goed kunnen nadenken. En nog belangrijker: iedere seconde stress ondermijnt het immuunsysteem. Wil jij weten hoe je emoties, stress en stressgedrag bij het jonge kind maar ook bij jezelf leert herkennen en managen? Dan is deze deelsessie geschikt voor jou.

VERWONDEREN, VERKENNEN EN EXPERIMENTEREN: SPELENDERWIJS DE TOEKOMST IN!

Dat is het thema van de 8e editie van het Jaarcongres Leve het Jonge Kind! Wij zijn verheugd dat dr. Bas Levering, prof.dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer, prof.dr. Sander Thomaes, Helma Brouwers en dr. Gerrit Breeuwsma meewerken aan ons programma! Naast plenaire lezingen van deze toppers hebben we 23 deelsessies geprogrammeerd waarmee je, op basis van je eigen interesses en behoeftes, zelf een programma kunt samenstellen.

Voor informatie:

http://www.hetjongekind.nl

Wij hebben niet stilgezeten tijdens de vakantieperiode. Wat vind jij van onze nieuwe video's?

LICHAAMSTAAL EN AUTISME


Communicatie

Een groot deel van onze communicatie met anderen maar ook met ons zelf is non-verbaal. Onze lichaamstaal laat zien dat wat we zeggen vaak heel anders is dan wat we denken of voelen. We zenden allemaal deze signalen uit, of we het ons nu realiseren of niet.

De communicatie via lichaamstaal is uiterst betrouwbaar te duiden omdat de eerst zichtbare impuls altijd onbewust is en wordt aangestuurd door ons subcortiale/emotionele brein.

Het is dat deel van de hersenen dat reageert in een reflex, zonder nadenken, direct en snel. Het gunt zichzelf nooit pauze en is altijd in staat van paraatheid. Ons limbisch en reptielenbrein is een snel en eerlijk brein.

Dit in tegenstelling tot onze neo-cortex, ons denkende brein. Hierdoor is dat wat wij zeggen meestal afwijkend van wat wij daadwerkelijk denken of voelen en maakt verbale communicatie voor mensen met autisme verwarrend. Iedereen met autisme kent wel de ongemakkelijke en vaak pijnlijke verwarring die hier vaak door ontstaat.

Autisme

Mensen met autisme hebben wel eens moeite met het herkennen van en het reageren op communicatiesignalen bij zichzelf en bij anderen. Meer kennis op het gebied van non-verbale communicatie geeft juist degene met autisme een rationele tool op het gebied van het duiden van signalen en kan deze met behulp van deze kennis een veel betere aansluiting vinden bij zijn of haar gesprekspartners.

Wat is non-verbale communicatie?

Non-verbale communicatie bestaat uit gezichtsexpressies, lichaamstaal en ondersteunende gebaren. Met kleding, lichaamsversieringen en het gebruik van kleuren worden eveneens signalen uitgezonden. Ook paraverbale communicatie, de geluiden die je maakt, je timbre of het volume van je stem, los van de woorden, valt onder non-verbale communicatie. Een aantal van deze aspecten kunnen bewust en bedacht zijn. Het grootste gedeelte van wat wij via ons lichaam vertellen is echter onbewust, universeel en betrouwbaar omdat het uit dat deel van het brein komt waar we geen bewuste sturing op hebben.

Het observeren van de lichaamstaal van je gesprekspartner is net zo belangrijk als je bewust zijn van je eigen lichaamstaal. Lichaamstaal geeft bijvoorbeeld informatie prijs over hoe goed je nog met je gesprekspartner in contact bent. Als je de signalen leert herkennen die aangeven dat jouw gesprekspartner de interesse verliest of dat er misschien wel een boze bui op komst is dan kun je al in een vroeg stadium je strategie veranderen om te zorgen dat het gesprek blijft gaan zoals jij graag wilt.

Communicatie, zowel verbaal als non-verbaal, is manipulatie. Dat is een gegeven en is niet negatief. Kennis van communicatiepatronen en signalen geeft regie en sturing. Veel mensen die stressgevoelig zijn goede waarnemers. In basis ervaart hun systeem onveiligheid, vaak al sinds hun jonge jaren. Dit maakt dat zij alert zijn op signalen om hen heen. Zij lijken veel “aan te voelen” maar vaak is het hun overlevingsmechanisme dat bijna permanent scant of er geen “gevaar” dreigt. Vaak staat dit in de weg. Op het gebied van het duiden van non-verbale communicatie is het echter een kwaliteit.

Trainingen

Stel je eens voor hoe het is om als een van de weinigen meer repertoire te hebben op het gebied van communciatie. Als naaste van iemand met autisme, of als professional. En wat zou het kunnen betekenen meer repertoire te hebben als communicatie niet helemaal vanzelf gaat.

In de 7-daagse trainingen  van de Autisme Academie wordt veel aandacht gegeven aan het zuiver zintuigelijk specifiek leren waarnemen. Je leert goed aansluiten op de non-verbale en verbale communicatie bij gesprekspartners.

In de 17-daagse opleiding of in een masterclass leer je de verborgen boodschappen van lichaamstaal zodat je meer vertrouwen en controle krijgt in elke situatie. We leren je de interpretatie technieken, welke onderliggende emoties er spelen en we leren je hoe je af kunt stemmen op de ander. Ondubbelzinnig en wetenschappelijk onderbouwd.

Het onderdeel lichaamstaal wordt gegeven door de profilers van FEM Profiling.

Woensdag 26 juni 2019  stonden de pestpeuters en bijtkleuters weer centraal. Zelfs de meest ervaren kinderdagverblijf- en peuterleidsters kregen tijdens deze training veel nieuwe informatie, die meteen vertaald kon worden naar de praktijk. Het was ook deze keer weer mooi te zien hoe bevlogen de deelnemers waren, waarbij over en weer ook bijzondere ervaringen en tips werden gedeeld.

Vrijdag 21 juni 2019 hebben we een masterclass profiling gegeven als verdieping van de opleiding autismevriendelijke coach. 18 leergierige deelnemers hebben deze dag  feiten en weetjes opgesnoven over non-verbale communicatie.
De feedback was heel positief en ook wij waren superenthousiast over deze groep. Nogmaals gefeliciteerd allemaal met jullie certificering als autismevriendelijke coach!

Donderdag 6 juni 2019 stond in het teken van Pestpeuters en Bijtkleuters. We hebben een groep enthousiaste dames meegenomen in de wereld achter het gedrag. Waar komt dit (voor hen) ongewenst gedrag vandaan? Wat was de trigger? Hoe werkt hun denken na zo'n trigger? Hoe herken je welke emotie wordt gevoeld? Wat zijn handvatten om het kindje te kunnen helpen met wat hij echt nodig heeft? Wederom een dag om met veel voldoening op terug te kijken.

Donderdag 23 mei jongstleden hebben we een 3-uur durende workshop 'Zie ik het goed?' mogen geven in  de rechtbank Noord-Holland. In een bijzondere setting, namelijk een zittingszaal aan de Jansstraat, werd gestart met een test 'emotieherkenning'. Deze zorgde voor veel verwondering en gelach, toen bleek dat micro-expressies toch wel erg lastig zijn te herkennen. Na de uitleg constateerden we absoluut progressie bij de deelnemers in het duiden van de micro- en subtiele expressies. Vervolgens namen we hen mee in de werking van stressresponsesystemen en het effect op de interactie tussen mensen. De inzichten en tools hierop te anticiperen tijdens rechtszaken werden uitvoerig besproken. Wij kijken terug op een geslaagde middag en danken rechtbank Noord-Holland voor de warme ontvangst, leergierigheid en gezelligheid.

Marjon Kuipers
Wolferlanden 32
7542 CZ Enschede
marjon@femprofiling.nl
T. (06) 22 670 970

Ingrid de Jong
Baayewei 5
4854 KC Bavel
ingrid@femprofiling.nl
T. (06) 29 10 10 39

Privacy
FAQ
Algemene Voorwaarden